ადგილობრივი დემოკრატიის გარეშე სახელმწიფოს დემოკრატიული განვითარება შეუძლებელია

ანა წითლიძე

ზუგდიდის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს წევრი

დეცენტრალიზაცია ფუფუნება კი არა, დემოკრატიის ხარისხის საზომი აუცილებლობაა, რომელზეც არგუმენტი, რომ სხვა, უფრო მნიშვნელოვანი პრობლემებიც არსებობს სახელმწიფოში, არ ჭრის. დამოუკიდებლობიდან დღემდე საქართველოში ადგილობრივი თვითმმართველობის განვითარება რთულად, მაგრამ მაინც მიმდინარეობს. მიუხედავად იმისა, რომ ვერც ერთი ხელისუფლება, მიუხედავად დაპირებისა, ქვედა დონეზე ძალაუფლების ხელიდან გაშვებას ვერ შეელია, ყველა ხელისუფლების პირობებში დეცენტრალიზაციის პროცესს თავისი დადებითი და უარყოფით ფაქტორებიც ჰქონდა და დღესაც აქვს.

მაინც, რა არის მთავარი პირობა იმისათვის, რომ დეცენტრალიზაციის პროცესი უპირობოდ განხორციელდეს? პირველ რიგში, ეს არის პოლიტიკური დეცენტრალიზაციის აუცილებლობა. კანონმდებლობით, ადგილობრივი თვითმმართველობების უფლებამოსილებები მეტ-ნაკლებად გაწერილია, ამ უფლებამოსილებების გაფართოება მნიშვნელოვანია, მაგრამ რამდენად ახორციელებენ არსებულ უფლებამოსილებებს ადგილობრივი თვითმმართველობების არჩეული ორგანოები დამოუკიდებლად, ცენტრალური ხელისუფლების გარეშე? ცენტრალური ხელისუფლების არგუმენტები, რომ ადგილობრივი თვითმმართველობების ორგანოები მზად არ არიან დეცენტრალიზაციისთვის და კადრების პრობლემაა, მხოლოდ ძალაუფლების დაკარგვის შიშს უკავშირდება და არა – რეალურ არგუმენტებს. გარდა ამისა, თუ არასოდეს მიეცათ შესაძლებლობა, თუნდაც საკუთარ შეცდომებზე ისწავლონ, ვერც ვერასოდეს ისწავლიან.

პოლიტიკური დეცენტრალიზაციის განხორციელების მთავარი კომპონენტები – უფლებამოსილებების გამიჯვნა ცენტრალურ და ადგილობრივ ორგანოებს შორის, მოქალაქეთა მონაწილეობა ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოების საქმიანობაში და პოლიტიკური პარტიების როლი კადრების სწორად შერჩევაში – მნიშვნელოვანია ადგილობრივი დემოკრატიის განვითარებისათვის. ადგილობრივი დემოკრატიის განვითარების პირობებში კი უმნიშვნელოვანესია ადგილობრივი ლიდერების როლი, რომლებიც დამოკიდებული არ იქნებიან საკუთარი პარტიის ვერტიკალზეც კი მუნიციპალური საკითხების გადაწყვეტისას და ანგარიშვალდებული მხოლოდ ამომრჩევლებთან იქნებიან.

ზუგდიდის მუნიციპალიტეტის 2014 წლის საკრებულოს უმრავლესობამ გადაწყვეტილება ზუგდიდისთვის თვითმმართველი ქალაქის სტატუსის ჩამორთმევაზე საკუთარი ნების წინააღმდეგ და ცენტრალური ხელისუფლების ჩარევით მიიღო – ხმამაღლა წინააღმდეგობის გაწევა ვერავინ შეძლო. მიზეზი ყველასთან თითქმის ერთი იყო: არჩეული საკრებულოს წევრები, მათ შორის, მაჟორიტარებიც, ვალდებული იყვნენ საკუთარ პარტიასთან, ვიღაცას შემდეგ დაბლოკვის შეეშინდა, ვიღაცას – თანამდებობის დაკარგვის,  ვიღაცას – კორუფციული გარიგების. საბოლოოდ კი მაინც ცენტრალურმა ხელისუფლებამ გადაწყვიტა.

სამწუხაროდ, არჩეული მერის პირობებშიც კი, დამოუკიდებლობის ხარისხი და კომპეტენცია დაბალია და გადაწყვეტილების მიღებაში მუნიციპალიტეტისთვის მნიშვნელოვან საკითხებზე, რომლის უფლებამოსილებაც, რეალურად, დამოუკიდებლად გააჩნია, ცენტრალური ხელისუფლების როლი დიდია.

ადგილობრივი თვითმმართველობის სრულყოფილად განხორციელებისათვის მნიშვნელოვანია დეცენტრალიზაციის სამივე კომპონენტის – პოლიტიკური, ადმინისტრაციული და ფისკალური დეცენტრალიზაციის განხორციელება. თვითმმართველობებს უნდა გადაეცეთ ის ქონება და კომპეტენციები, რომელიც აუცილებელია „ადგილობრივი თვითმმართველობის კოდექსით“ მინიჭებული უფლებამოსილების განსახორციელებლად.

ყველაფერი, რაც ადგილობრივ მაცხოვრებელს სჭირდება, არაეფექტურია, გადაწყვიტოს ცენტრალურმა ხელისუფლებამ – ამაზე ყველა თანხმდება, მაგრამ დღემდე ვერ სრულდება. ამიტომაც პოლიტიკური ნება, ადგილობრივი თვითმმართველობები იყვნენ დამოუკიდებლები თავიანთი კომპეტენციის ფარგლებში, უმნიშვნელოვანესი ფაქტორია შემდეგ უკვე ფისკალური და ეკონომიკური დეცენტრალიზაციის განხორციელებისთვის.

ადრე თუ გვიან, რთულად და ნელა, მაგრამ საქართველოში ეს პოროცესი გარდაუვალია, რადგან რეალური ადგილობრივი თვითმმართველობისა და ადგილობრივი დემოკრატიის გარეშე ნებისმიერი სახელმწიფოს დემოკრატიული განვითარება შეუძლებელია.

#უთხარიკიდეცენტრალიზაციას!

მსგავსი სიახლეები
ადგილობრივი ბიუჯეტების სიმწირის გამო მუნიციპალიტეტებში 60 ახალ საბავშვო ბაღს ინფრასტრუქტურის სამინისტრო ააშენებს. ამის შესახებ საქართველოს
წინა გამოკითხვა ჩვენ მიერ გადახდილი საშემოსავლო გადასახადის ნაწილი იმ თვითმმართველობის ბიუჯეტში უნდა დარჩეს, რომელშიც ვცხოვრობთ,
წინა სტატია შემდეგი სტატია მცხეთა-მთიანეთის სახელმწიფო რწმუნებული შალვა კერესელიძე ამბობს, რომ მუნიციპალიტეტების ცენტრალური ბიუჯეტიდან დაფინანსების
წინა სტატია შემდეგი სტატია ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტის მერი ირაკლი კუჭავა დადებითად აფასებს იმას, რომ 2019 წელს,
წინა სტატია შემდეგი სტატია "კარგია, რომ ვსაუბრობთ დეცენტრალიზაციაზე, თუმცა, მოგეხსენებათ, რომ ჩვენ ამ მიმართულებით ბევრ
"რეალური სივრცე" 20 წელზე მეტია, საქართველოში ყოველი ახალი ხელისუფლებისგან გვესმის, რომ ამ ქვეყნის კურსი არის
"რეალური სივრცე" თენგიზ შერგელაშვილი, ინფრასტრუქტურის მინისტრის ყოფილი მოადგილე: რეფორმა რომ არ შეჩერებულიყო, დღეს თვითმმართველობების შემოსავლები უკვე
ირაკლი პაპავა „საქართველოს დემოკრატიული განვითარების კავშირის“ იურისტი ნებისმიერი სახელმწიფოს დემოკრატიულობის საზომს წარმოადგენს ის, თუ რამდენად
"კახეთის ხმა" დეცენტრალიზაციის სტრატეგიული დოკუმენტის გეგმის მიხედვით, თვითმმართველი ერთეულები ფინანსურად დამოუკიდებლები იქნებიან. მოსალოდნელი ცვლილებებით, მუნიციპალიტეტების
♻️ ყოველდღიურად ჩვენ ვსარგებლობთ მუნიციპალური სერვისებით - ტრანსპორტით, გზით, სკვერებით, საბავშვო ბაღებით. 🧮 ყოველდღიურად ჩვენ ჩვენს ქალაქებსა თუ
"ინტერპრესნიუსი" ავტორი: კობა ბენდელიანი თვითმმართველობის პრობლემებზე, რეალობასა და იმაზე, თუ რა უნდა გაკეთდეს საკანონმდებლო დონეზე
ტელეკომპანია "დია" როგორც ცნობილია, მთავრობა დეცენტრალიზაციის სტრატეგიაზე მუშაობს. რას არ ითვალისწინებს სტრატეგია და რა შენიშვნები
შემდეგი სტატია როგორც ცნობილია, საქართველოს მთავრობა დეცენტრალიზაციის საშუალოვადიანი სტრატეგიაზე (2018-2025) მუშაობს. შექმნილია სამუშაო ჯგუფები, რომლებიც
ოზურგეთის დემოკრატიული ჩართულობის ცენტრში დეცენტრალიზაციიის სტრატეგიის შემუშავების პროცესსა და მთავრობისათვის სამოქალაქო ორგანიზაციების მიერ შეთავაზებულ წინადადებებზე
%d bloggers like this: